Om af te studeren in exegese van het Oude Testament is ook Talen II een vereiste.
David, de nieuwe koning verslaat Goliat; 1 Samuel 16-17: Tekstsyntactische en tekstsemantische analyse
Docent: Prof. dr. E. Eynikel
Studiepunten: 4 stp.
Onderwijsvorm: hoor/werkcollege
Toetsvorm: Deelname + werkstuk
Doelstelling: Zelfstandig literair analyseren van oudtestamentische teksten in de grondtekst (Hebreeuws).
Inhoud: In dit college worden de verhalen van Davids opkomst tekstsemantisch geanalyseerd. Bijzondere aandacht wordt gegeven aan het bepalen van de literaire genres van deze hoofdstukken. Ook de verhouding tussen tekstsyntaxis en tekstsemantiek komt aan de orde naast de vraag naar de eventuele deuteronomistische redactie(s) in deze hoofdstukken.
Literatuur: Campbell A. & O'Brien M. (2000). Unfolding the Deuteronomistic History. Mineapolis.
Dietrich A.W.& Naumann T. (1995). Die Samuelbücher (EdF 287). Darmstadt.
Fokkelman J.P. (1986). Narrative Art and Poetry in the Books of Samuel.vol. II The Crossing Fates. Assen. p. 112-208.
Miscall P & Samuel I. (1986). A Literary Reading. Bloomington.
Mommer P. (1991). Geschichte und Überlieferung (WMANT 65). Neukirchen-Vluyn.
Qohelet: Het denken van een kritische gelovige
Docent: Prof. dr. E. Eynikel
Studiepunten: 4 stp.
Onderwijsvorm: begeleide literatuurstudie
Toetsvorm: tijdens colleges+werkstuk
Doelstelling: De student(e) krijgt inzicht in en neemt kennis van standpunten inzake exegetische en theologische discussies over qohelet; verder inzicht en kennis van de belangrijke methoden van exegese en hun onderlinge complementariteit. De student(e) kan zelfstandig de belangrijkste exegetische methoden toepassen op de teksten uit de Qohelet.
Inhoud: Zowat 2200 jaar geleden verscheen een essay dat tot heden invloed heeft op het denken van veel mensen. Het is een merkwaardig essay. Je kan er veel kanten mee uit. Wat voor een boek is Qohelet? Wat betekent qohèlèt? Wie is de auteur, Waar en wanneer werd het samengesteld? Hoe zit de structuur in elkaar? In welk denkklimaat is het ontstaan? Wat is de culturele context? En vooral: wat is de boodschap?
Literatuur: Fox M.V. (1989). Qohelet and its contradictions (BLS 18). Sheffield.
Fox M.V. (1999). Rereading of Ecclesiastes. Grand Rapids.
Loader J.A. (1979). Polar Structures in the Book of Qohelet (BZAW 152). Berlijn.
Negenman J. (1988). Prediker (B vhB). Boxtel.
Schoors A. (ed.) (1998). Qohelet in the Context of Wisdom (BETL 136). Leuven.
Wijsheid van Salomo
Docent: Prof. dr. E. Eynikel
Studiepunten: 4 stp.
Onderwijsvorm: begeleide literatuurstudie
Toetsvorm: werkstuk
Doelstelling: De student(e) krijgt inzicht in en neemt kennis van standpunten inzake exegetische en theologische discussies over Wijsheid van Salomo; verder inzicht en kennis van de belangrijke methoden van exegese en hun onderlinge complementariteit. De student(e) kan zelfstandig de belangrijkste exegetische methoden toepassen op de teksten uit de Wijsheid.
Inhoud: Het boek Wijsheid (Sapientia Salomonis), een vulgariserende theologische verhandeling, reflecteert over het lot van vromen en goddelozen hier en in het hiernamaals en in het bijzonder over de goddelijke wijsheid en haar werking in het leven van de enkeling
en in de geschiedenis van de mensheid. Het is een joods-hellenistisch propagandaschrift dat de verhevenheid van de Israëlitische wijsheid wil demonstreren om de joden van de diaspora te wapenen tegen de verleiding van de Griekse cultuur. Meest typisch is het derde deel met zijn originele midrasj op Exodus, op de Egyptische fase uit Israëls geschiedenis (11,5-19, 17).
Samen met 2Makk is dit het enige bijbelse boek dat oorspronkelijk in het Grieks is geschreven is het meteen het bijbelse geschrift dat de meest diepgaande invloed van het hellenisme vertoont. Zijn auteur, die wellicht leefde in Alexandrië in de eerste eeuw, had een intense omgang met het merendeel van de oudere bijbelse teksten voornamelijk in de versie van de Septuagint, was vertrouwd met het Palestijnse en het hellenistische jodendom en verwierf een grote belezenheid in Griekse, vooral platoniserende stoïcijnse literatuur. In dit college gaan we dieper in op deze beïnvloeding vanuit de klassiek Griekse filosofie.
Literatuur: Beentjes P. (1987). Wijsheid van Salomo (BvhB). Boxtel / Brugge.
Vilchez J. & en Eynikel E. Wijsheid van Salomo. In: Eynikel E. (e.a. eds) (2001). Internationaal Commentaar op de Bijbel. Kampen. p. 1047-1065.
Reese J. M. (1970). Hellenistic Influence on the Book of Wisdom and its Consequences (Analecta Biblica 41). Rome.
Schmitt A. (1989). Weisheit (Die neue Echter Bibel 23). Würzburg.
Winston D. (1982). The Wisdom of Solomon (AB 43). New York (NY).
Literatuurtentamen (voor 5 stp.)
Baltzer K. (1999). Deutero-Jesaja. Gütersloh.
Berges U. (1998). Das Buch Jesaja. Komposition und Endgestalt (HBS 16). Freiburg/ Br.
Berges U. (2002). Klagelieder (HThKAT). Freiburg/ Br.
Berlin A. (2002). Lamentations (OTL). Louisville.
Beuken W.A.M. (1979-1983). Jesaja deel IIA en IIB (de Prediking van het Oude Testament). Nijkerk.
Blenkinsopp J. (2000). Isaiah 40-55 (AB 19). New York.
Dobbs-Allsopp F.W. (1993). Weep, O Daughter of Zion: A Study of the City Lament Genre in the Hebrew Bible (BibOr 44), Rome.
Emmendörffer M. (1998). Der ferne Gott. Eine Untersuchung der alttestamentlichen Volksklagelieder vor dem Hintergrund der mesopotamischen Literatur (FAT 21). Tübingen.
Hillers D.R. (1992). Lamentations (AB 7A). Garden City, NY (2e editie).
Hunter J. (1996). Faces of a Lamenting City. The Development and Coherence of the Book of Lamentations (BEAT 39). Frankfurt.
Koole J.L. (1997-1998). Isaiah III (vol. I: 40-48 en II: 49-55) (HCOT). Leuven. (vertaling vanuit het nederlands in de serie: Commentaar op het Oude Testament. Kampen).
Korpel M.C.A. & Moor J.C. de (1998). The Structure of Classical Hebrew Poetry. Isaiah 40-55. Leiden.
Melugin R. (1976). The Formation of Isaiah 40-55 (BZAW 141). Berlin.
Renkema J. (1993). Klaagliederen. Kampen.
Vlaardingerbroek J. (1999). Klaagliederen. Een praktische bijbelverklaring. Kampen.
Westermann C. (1990). Die Klagelieder. Forschungsgeschichte und Auslegung. Neukirchen-Vluyn.
Westermann C. (1981). Sprache und Struktur der Prophetie Deuterojesajas (CThM 11). Stuttgart.
